w sprawie odmowy zatwierdzenia „Raportu o bezpieczeństwie” sporządzonego dla zakładu dużego ryzyka: Bros Sp. z o.o

DECYZJA NR 10/2024

Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego

Państwowej Straży Pożarnej

Na podstawie art. 264b w związku z art. 253 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 54 - dalej: ustawa POŚ)

odmawiam zatwierdzenia „Raportu o bezpieczeństwie”

sporządzonego dla zakładu dużego ryzyka:

Bros Sp. z o.o., ul. Polna 31,62-095 Murowana Goślina,

prowadzonego przez Bros Sp. z o.o., ul. Karpia 24, 61-619 Poznań

Uzasadnienie

W dniu 29 listopada 2023 roku przedłożono do Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu zgłoszenie zakładu, program zapobiegania awariom (zwany dalej PZA), raport o bezpieczeństwie (zwany dalej RoB) wewnętrzny plan operacyjno - ratowniczy (zwany dalej WPOR) dla zakładu Bros Sp. z o.o., ul. Polna 31,62-095 Murowana Goślina.

Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (zwany dalej WKW PSP) wystąpił - pismem z dnia 11 grudnia 2023 r. znak WPZ.5283.19.5.2023.1 .ŁK - do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (zwanego dalej WWIOŚ) z prośbą o zaopiniowanie RoB, zgodnie z wymogiem określonym w art. 264b ustawy POŚ.

Na podstawie analizy WPOR dla przedmiotowego zakładu, WKW PSP wniósł sprzeciw do przedłożonego WPOR. Powyższe stanowisko zajęte zostało ze względu na stwierdzenie nieprawidłowości, o których mowa w uzasadnieniu decyzji WKW PSP nr 4/2024 z dnia 25 stycznia br.

W dniu 16 stycznia 2024 r. do tut. komendy wpłynęło postanowienie WWIOŚ znak pisma: Wl.7050.1.1.2024.ds.om z dnia 12 stycznia 2024 r. o przedłużeniu opiniowania RoB. Następnie w dniu 26 stycznia 2024 r. do tut. komendy wpłynęło kolejne postanowienie WWIOŚ znak pisma: Wl.750.1.2.2024.ds.om 385W z dnia 26 stycznia 2024, w którym WWIOŚ wyznaczył termin zaopiniowania RoB dla przedmiotowego zakładu na dzień 23 lutego 2024 r.

W dniu 23 lutego 2024 r. do tut komendy wpłynęło postanowienie WWIOŚ znak pisma: Wl.7050.1.3.2024.ds.om 889W z dnia 23 lutego 2024 r., w którym negatywnie zaopiniowano RoB, sporządzony dla zakładu Bros Sp. z o.o., ul. Polna 31, 62-095 Murowana Goślina. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano szereg nieprawidłowości i niezgodności, o których strona postępowania

została powiadomiona. Stwierdzono m.in.: brak w analizowanym dokumencie wszystkich informacji, które zostały szczegółowo wskazane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie raportu o bezpieczeństwie zakładu o dużym ryzyku (Dz. U. z 2016 r. poz. 287, zwanego dalej rozporządzeniem RoB). W przedmiotowym postanowieniu wskazano również na pkt 2.2 RoB, w którym stwierdzono pominiecie informacji o warunkach hydrogeologicznych obszaru, na którym znajduje się zakład. Ponadto ustalono brak wskazania położenia warstw wodonośnych i głębokości, na jakiej znajduje się zwierciadło wód podziemnych.

W pkt 2.5 RoB zawarto informacje o rodzajach substancji magazynowanych na terenie zakładu podając przy tym łączną masę dla grup substancji, bez wskazania ilości dla każdej magazynowanej substancji. W pkt 4.2 autor dokumentu RoB, w opisie procedury postępowania na wypadek wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, nie wskazał procedury postępowania i ostrzegania społeczeństwa na wypadek wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Zgodnie z zapisami RoB Spółka Bros w przypadku zaistnienia awarii ma zawiadomić Państwową Straż Pożarną i Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w celu ostrzegania przez ww. organy społeczeństwa oraz wskazania procedur postępowania społeczeństwa na wypadek wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, które następnie we współpracy z innymi organami odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysowe będą mogły podjąć decyzję o ogłoszeniu alarmu lub komunikatu ostrzegawczego. Wskazaną powyżej kwestię, dotyczącą procedury postępowania na wypadek poważnej awarii, uznano również za błędną i wykazano jako nieprawidłowość w decyzji WKW PSP nr 4/2024 z dnia 25 stycznia br.

W opisie zagrożeń i oceny ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej - pkt 5 RoB - autor dokumentu przeprowadził ocenę możliwego zasięgu zidentyfikowanych na terenie zakładu awarii. Ustalono, że we wszystkich symulacjach zasięgów emisji gazowych produktów spalania w danych warunkach pogodowych przyjęto tylko zachodni kierunek wiatru, nie biorąc pod uwagę jego zmienności, co w ocenie organu skutkuje przedstawieniem niepełnych danych analitycznych. Przedmiotowa kwestia jest istotna, ponieważ kierunek oddziaływania skutków poważnej awarii przemysłowej może być inny w różnych warunkach pogodowych. Według autora RoB wskazane scenariusze awaryjne zakładają, że rozprzestrzenianie ich skutków będzie miało miejsce w kierunku wschodnim, gdzie zakład graniczy z polem uprawnym i gdzie nie ma innych zabudowań. W symulacji graficznej scenariuszy awaryjnych nie przyjęto emisji w pozostałych kierunkach, gdzie występują sąsiednie zabudowania (inne firmy).

W celu analizy i oceny informacji zawartych w przedłożonej przez prowadzącego zakład (Bros Sp. z o.o., ul. Polna 31 w Murowanej Goślinie), dokumentacji dla zakładu dużego ryzyka, tj. zgłoszenia, programu zapobiegania awariom, raportu o bezpieczeństwie i wewnętrznego planu operacyjno - ratowniczego, w odniesieniu do istniejącego stanu zabezpieczeń i rozwiązań organizacyjnych w zakładzie, organ PSP zaplanował i przeprowadził czynności kontrolno - rozpoznawcze. Funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z upoważnieniem do przeprowadzenia czynności kontrolno - rozpoznawczych

(kolejno znak: WPZ.5283.19.1.2024.ŁK z dnia 16 stycznia 2024 r., znak: WPZ.5283.19.1.2024.1 .ŁK z dnia 29 stycznia 2024 r.) przeprowadzili czynności kontrolno - rozpoznawcze w przedmiotowym zakładzie. Ustalenia i nieprawidłowości z ww. czynności zostały szczegółowo opisane w protokole z czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia 5 lutego 2024 r. znak WPZ.5283.19.5.2024, do którego kontrolowany nie wniósł uwag i zastrzeżeń.

Na podstawie analizy dokumentu RoB, a także po uwzględnieniu opinii WWIOŚ oraz ustaleń dokonanych podczas czynności kontrolno - rozpoznawczych w zakładzie w dniach od 26 stycznia 2024 r. do 2 lutego 2024 r., WKW PSP odmawia zatwierdzenia raportu o bezpieczeństwie. Powyższe stanowisko zajęte zostało ze względu na stwierdzenie nieprawidłowości, o których mowa poniżej.

W punkcie 2.3. RoB autor dokumentu wskazał, że opis sposobu magazynowania poszczególnych substancji został przedstawiony w załącznikach nr 1 i nr 2. W trakcie weryfikacji dokumentu ustalono, że instrukcja magazynowania wewnątrzzakładowego Murowana Goślina została przedstawiona w załączniku nr 3. Z uwagi na powyższe, numeracja załączników jest błędna i wskazuje się na konieczność poprawy.

W pkt 4. RoB - „opis systemów, środków i działań mających na celu ograniczenie skutków poważnej awarii przemysłowej" - nie ujęto zewnętrznej pompy spalinowej oraz zbiornika zewnętrznego przeznaczonego do gromadzenia nieczystości chemicznych. Podczas wskazanych wyżej czynności kotrolno - rozpoznawczych w zakładzie, zlokalizowano pompę spalinową, znajdująca się przy doku załadowczym oraz zbiornik elastyczny o poj. 100 m3. Zgodnie z oświadczeniem kontrolowanego, wskazana powyżej pompa i zbiornik, przeznaczone są do zbierania wód popożarowych. Wobec powyższych ustaleń, uznano za nieprawidłowość brak uwzględnienia w przedłożonej dokumentacji powyższych zabezpieczeń. Zwraca się uwagę, żeby autor dokumentacji ujął powyższe zabezpieczenia w postaci pompy spalinowej do pompowania nieczystości chemicznych oraz zbiornika elastycznego o poj. 100 m3 w dokumentacji RoB, a także zgłoszeniu zakładu, PZA i WPOR. Ww. zabezpieczenia mają istotny wpływ na ochronę przed przedostaniem się substancji chemicznych do środowiska. Doprecyzowania wymaga również analiza PHA, rozpoczynająca się od strony 102 dokumentu RoB, w której nie uwzględniono ww. zabezpieczeń. Istotnym dla bezpieczeństwa w zakładzie elementem charakteryzującym system zabezpieczeń w zakładzie jest wykazanie wszystkich elementów pełniących funkcję bezpieczeństwa w zakładzie. Wczesne zadziałanie i reakcja poszczególnych urządzeń pozwala na ograniczenie skutków zdarzenia awaryjnego w zakładzie. Dlatego istotnym ze względów bezpieczeństwa jest ponowna analiza PHA, która pozwoli na efektywne wskazanie wszystkich dostępnych urządzeń/systemów bezpieczeństwa zastosowanych w zakładzie.

Zarówno w dokumencie RoB, jak i zgłoszeniu, ustalono, że brakuje zapisów określających wymagane warunki magazynowanie substancji (różnych kategorii), w odniesieniu do określonych wymagań, takich jak: BHP, ochrona przeciwpożarowa oraz z uwzględnieniem kart charakterystyki produktów. Dotyczy to wykluczenia możliwości magazynowania określonych substancji niebezpiecznych poza wyznaczonymi miejscami w hali magazynowej np. aerozoli, substancji palnych poza

wskazanymi miejscami przechowywania, które są odpowiednio zabezpieczone. Podczas czynności kontrolno - rozpoznawczych, o których mowa wyżej, dokonano szczegółowej weryfikacji wskazanych miejsc magazynowania:

a) substancji niebezpiecznych kategorii P3a (aerozole łatwopalne) - ustalono, że w wydzielonej strefie magazynowania aerozoli znajduje się 6 regałów oznaczonych literami L, K, J, I, H, G z 6-cioma poziomami magazynowania palet o maksymalnej wadze do 700 kg. Każdy poziom składowania może pomieścić 21 palet. Uwzględniając opisane powyżej parametry regałów oraz ciężaru palet z aerozolami ustalono, że w wydzielonej strefie magazynowej maksymalnie można magazynować 529,2 Mg substancji P3a brutto. Powyższe wyklucza możliwość magazynowania substancji kategorii P3a w ilości wskazanej w zgłoszeniu zakładu i dokumentu RoB. tj. 1004,8 Mg. Magazynowanie substancji niebezpiecznej kategorii P3a w przyjętej ilości w zgłoszeniu skutkowałoby magazynowaniem tej substancji poza strefą wydzieloną magazynu (bez zabezpieczeń w postaci siatki stalowej, blachy oddzielającej oraz z pominięciem ograniczenia wysokości składowania). Również mogłoby to skutkować brakiem zapewnienia ochrony instalacją tryskaczową w przestrzeni magazynowej palet z aerozolami w sposób wskazany na str. 16 RoB,

b) substancji niebezpiecznych kategorii P5c (ciecze łatwopalne) - ustalono, że w wydzielonej strefie magazynowania cieczy palnych znajduje się 1 regał oznaczony literą F z 6-cioma poziomami magazynowania palet o maksymalnej wadze do 800 kg. Każdy poziom składowania może pomieścić 21 palet. Uwzględniając opisane powyżej parametry regałów oraz ciężaru palet z cieczami palnymi ustalono, że w wydzielonej strefie magazynowej maksymalnie można magazynować 100,8 Mg substancji kategorii P5c brutto. Powyższe wyklucza możliwość magazynowania substancji kategorii P5c w ilości wskazanej w zgłoszeniu zakładu i dokumentu RoB. tj. 405,6 Mg. Magazynowanie substancji niebezpiecznej kategorii P5c w przyjętej ilości w zgłoszeniu skutkowałoby magazynowaniem tej substancji poza strefą wydzieloną magazynu (bez zabezpieczeń w postaci blachy stalowej oraz z pominięciem ograniczenia wysokości składowania). Również skutkować mogłoby to brakiem zapewnienia ochrony instalacją tryskaczową w przestrzeni magazynowej palet z cieczami palnymi w sposób wskazany na str. 16 RoB.

Instalacje, w których dokonuje się magazynowania, konfekcjonowania różnych substancji i produktów, półproduktów, komponentów i wyrobów gotowych wymagają zgodnie z ich poszczególną specyfikacją i charakterystyką zintegrowanych systemów bezpieczeństwa. Są to złożone systemy techniczne składające się z mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych podzespołów, które powinny zapewnić bezpieczeństwo instalacji magazynowania. Dobór przytoczonych wyżej możliwych zabezpieczeń musi uwzględniać realną pojemność magazynową, w celu efektywnego zabezpieczenia instalacji przed jej awarią, której następstwem będą skutki dla ludzi, środowiska. Składowanie substancji poza wydzieloną strefą magazynową z dedykowanymi zabezpieczeniami, może mieć negatywne skutki w wyniku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w zakładzie. Racjonalne wykorzystanie przestrzeni magazynowej pozwoli na zapobieżenie rozprzestrzeniania

się zagrożenia poza wyznaczoną strefę magazynowania. W związku z powyższym wskazuje się na konieczność ponownej analizy zdolności magazynowych w zakładzie i weryfikacje zapisów w dokumentacji RoB, zgłoszeniu, PZA i WPOR dla zakładu Bros Sp. z o.o. w Murowanej Goślinie, w oparciu o istniejące w zakładzie systemy zabezpieczeń.

W przedłożonym RoB należy dokonać ponownej analizy możliwych scenariuszy awaryjnych oraz matrycy ryzyka ze względu na charakter działalności zakładu a także dostosowanie ich do realnych możliwości magazynowych zakładu. Istotnym, ze względów bezpieczeństwa jest przeanalizowanie i wskazanie zagrożeń potencjalnie awaryjnych w oparciu o pełną analizę i charakterystykę prowadzonej działalności w tym szczególnie ilości i miejsc, w których znajdują się substancje niebezpieczne, klasyfikujące zakład jako ZDR.

Powyższe uwagi WKW PSP jak i WWIOŚ do przedłożonego RoB uniemożliwiają potwierdzenie, że spełnione są cele wymagane w art. 253 ustawy POŚ. RoB nie wykazuje, że zakład spełnia warunki do wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem, o którym mowa w art. 252 przywołanej powyżej ustawy. Ponadto RoB powinien spełniać wszystkie wymagania rozporządzenia RoB.

Dodatkowo wskazuję, że zakres powyższych uwag, wynikający z braku lub nienależytego opracowania kluczowych zagadnień dokumentu RoB tj. identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka wystąpienia poważnej awarii, nie pozwalały na dokonanie oceny merytorycznych założeń systemu bezpieczeństwa oraz wprowadzonych zabezpieczeń. Dokument RoB powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym w rozporządzeniu RoB, poprzez odniesienie założeń funkcjonowania zakładu do przewidzianych/wymaganych zabezpieczeń w odniesieniu do zidentyfikowanych zagrożeń. Autor dokumentu powinien dołożyć należytej staranności przy opracowaniu przedmiotowego dokumentu, którego treść powinna potwierdzać m.in. przeanalizowanie możliwości wystąpienia awarii przemysłowej i podjęcie możliwych środków koniecznych do zapobieżenia im. Złożony dokument RoB został zaopiniowany negatywnie również z uwagi na brak zachowania należytej staranności.

Zajęcie innego stanowiska jak w niniejszej decyzji będzie możliwe po uwzględnieniu powyższych wymagań i wykazaniu, że przyjęto gwarantujący odpowiedni do zagrożeń występujących w zakładzie poziom ochrony ludzi i środowiska.

W związku z powyższym postanowiono jak w sentencji.

Pouczenie

Zgodnie z art. 127 § 1 i 2 i art. 129 § 1 i 2 k.p.a. od niniejszej decyzji służy stronie odwołanie do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, 00-463 Warszawa ul. Podchorążych 38 za pośrednictwem Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego 61-767 Poznań ul. Masztalarska 3 w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.

Na podstawie art. 127a k.p.a. w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do jego wniesienia wobec organu administracji

publicznej, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia tut. organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez stronę postępowania, niniejsza decyzja staje się ostateczna i prawomocna.

Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania wywiera skutek tylko wtedy, gdy zostanie przez stronę złożone w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Nie jest możliwe skuteczne cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania po upływie ww. terminu.